Jan Frycz (jako Heller)

Jan Frycz (Heller)

Heller plays - a major publisher. Strange is a character, full of mystery, solemnity and power. Heller is known that it does not seem debuts. Nevertheless, Marek welcomes the strange party where fiction mixes with reality and reality is like fiction ...

 

 

 

Jan Frycz (ur. 15 maja 1954 w Krakowie) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny. W 1978 roku ukończył PWST w Krakowie. Jego córką jest aktorka Olga Frycz, a także Gabriela Frycz aktorka teatralna i filmowa.

Od 1989 roku do roku 2006 był aktorem Teatru Starego w Krakowie. Od roku 2006 jest aktorem Teatru Narodowego w Warszawie. W latach 80. i później stworzył wiele docenionych przez krytykę i publiczność ról w przedstawieniach m.in. Krystiana Lupy, Jerzego Grzegorzewskiego i Jerzego Jarockiego. Równie dobrze czuje się w repertuarze klasycznym, co eksperymentalno-awangardowym.

Film upomniał się o niego dopiero w latach 90. Grywa bohaterów różnego typu, od życiowych nieudaczników, przerysowanych desperatów, makiawelicznych despotów, po spokojnych, wyciszonych neurotyków. Jest jednym z najbardziej aktywnych i najpopularniejszych polskich aktorów początku XXI wieku. Najciekawsze kreacje stworzył w filmach Pożegnanie jesieni, Egoiści, Tam i z powrotem, Pornografia (nagroda na FPFF w Gdyni i Orzeł), Pręgi (Orzeł) oraz Bezmiar sprawiedliwości.

Kariera teatralna

W teatrze zadebiutował w 1978 roku rolą Edmunda w Ślubach panieńskich Aleksandra Fredry w reżyserii Mikołaja Grabowskiego na deskach krakowskiego Teatru im. Juliusza Słowackiego.

Po studiach należał do zespołu scen warszawskich: Teatru Narodowego (1982-1983) oraz Teatru Polskiego (1983-1984). Od 1984 do 1989 roku był aktorem Teatru im. Słowackiego w Krakowie, a w 1989 roku związał się z Teatrem Starym. W 2006 roku przeszedł do Teatru Narodowego w Warszawie. W 2007 roku zagrał tragikomiczną postać Iwana Nikołajewicza Zachedryńskiego w "Miłości na Krymie" Sławomira Mrożka w reżyserii Jerzego Jarockiego. Reżyser, za zgodą autora sztuki, nieco zmodyfikował dramat konkretnie pod tę inscenizację.

Przez wielu recenzentów i krytyków teatralnych uważany jest za jednego z najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia. W swoim bogatym dorobku ma wiele ról z rosyjskiej klasyki, m.in. Pieriedonowa w Małym biesie Sołoguba (1985), Astrowa w Wujaszce Wani (1993) i Wierszynina w Trzech siostrach (2001) Antona Czechowa, Pozdnyszewa w Sonacie kreutzerowskiej Lwa Tołstoja (1998). U Krystiana Lupy zagrał Iwana w Braciach Karamazow Fiodora Dostojewskiego (1990 i 1999) oraz Poncjusza Piłata w Mistrzu i Małgorzacie Michaiła Bułhakowa (2002).

Z Lupą współpracował zresztą wielokrotnie. Zagrał w jego Nadobnisiach i koczkodanach Witkacego (1977), Malte albo tryptyku marnotrawnego syna według prozy Rilkego (1991) i – przede wszystkim – w Lunatykach. Eschu, czyli Anarchi Brocha (1995), gdzie zdaniem wielu recenzentów stworzył jedną z najlepszych ról w całej swojej karierze.

Wystąpił również w klasyce literatury polskiej (m.in. Sawa w Śnie srebrnym Salomei Juliusza Słowackiego, 1992; ksiądz Piotr w Dziadach Adama Mickiewicza 1995) oraz światowej (m.in. Lear w Królu Learze Williama Szekspira 2000; Mozart w Amadeuszu Petera Shaffera; Adrian Leverkuhn w Doktorze Faustusie Thomasa Manna).

Aktor pojawia się również w Teatrze Telewizji. Grał w przedstawieniach m.in. Kazimierza Kutza (Astrow w Wujaszku Wani, 1994), Andrzeja Domalika (Mikołaj w Płatonowie Czechowa, 1992), Laco Adamíka (Edyp w Królu Edypie Sofoklesa, 1992), Jana Englerta (Hamlet w "Hamlecie"1985,(Iwanow w Iwanowie, 1995; Marek Antoniusz w Juliuszu Cezarze, 2005), czy Krystyny Jandy (Gilles w Małych zbrodniach małżeńskich, 2005).

Kariera filmowa

Na ekranie zadebiutował w Dagny (1976) Haakona Sandoya. W drugiej połowie lat 70. i w latach 80. skupił się głównie na pracy w teatrze, w filmie grywał niewiele, najczęściej role epizodyczne. Pamiętane role z tego okresu to: infantylny, egoistyczny uwodziciel w Zielonej miłości (1978) Stanisława Jędryki, brutalny ubek w Wiernych bliznach (1981) i słaby dorobkiewicz w Wielkim Szu (1982) Sylwestra Chęcińskiego.

Najciekawsze i najbardziej doceniane role filmowe stworzył w latach 90. i później. Grywał bohaterów bardzo różnego typu. Najbardziej wyraziste kreacje Frycza to postaci skupionych, tłumiących emocje neurotyków. Uznanie przyniosła mu odważna rola egzaltowanego, wypalonego homoseksualisty w Egoistach (2000) Mariusza Trelinskiego, a także zagubionego na granicy snu i rzeczywistości przedwojennego inteligenta w Pożegnaniu jesieni (1990) również Trelińskiego, zdesperowanego partyzanta w Tam i z powrotem (2001) Wojciecha Wójcika, pułkownika, który w czasie II wojny światowej popada w depresję i nie może dalej walczyć w Pornografii (2003) Jana Jakuba Kolskiego, despotycznego ojca w Pręgach (2004) Magdaleny Piekorz oraz – ostatnio – makiawelicznego adwokata w Bezmiarze sprawiedliwości (2006) Wiesława Saniewskiego. Popularność zdobył dzięki postaci amanta w Damie kameliowej (1994) Jerzego Antczaka.

Bardzo często pojawia się na drugim planie i w epizodach, w produkcjach zarówno ambitnych (Jerzy w Spisie cudzołożnic Jerzego Stuhra, Jefimow w Łagodnej Trelińskiego, malarz Jeremi w Dwu księżycach Andrzeja Barańskiego, komendant w Czarnych słońcach Zalewskiego), jak i tych przeznaczonych dla masowego widza (mąż Judyty w Nigdy w życiu!, Bobicki w Zakochanych, nierozgarnięty bandyta w To ja, złodziej, producent disco polo w Kochaj i rób co chcesz). Nie unika seriali, chociaż konsekwentnie rezygnuje z gry w długich tasiemcach i operach mydlanych.

Wybrana filmografia

Odznaczenia i nagrody

  • 2005 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w pracy artystycznej
  • 1990 – Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza – przyznawana przez redakcję miesięcznika "Teatr" – za sezon 1989/1990, za rolę w przedstawieniu „Opis obyczajów...” ks. Jędrzeja Kitowicza w Teatrze STU i rolę Iwana w „Braciach Karamazow” Fiodora Dostojewskiego w Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie.
  • 2003 – XXVIII Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni:
    • Nagroda za drugoplanową rolę męską za Pornografię
  • Polskie Nagrody Filmowe – Orły:
    • 2007 – nominacja Najlepszy aktor drugoplanowy za Korowód
    • 2004 – Najlepszy aktor drugoplanowy za Pręgi
    • 2003 – Najlepszy aktor drugoplanowy za Pornografię
    • 2002 – nominacja Najlepszy aktor drugoplanowy za Tam i z powrotem
    • 2001 – nominacja Najlepszy aktor drugoplanowy za Egoistów
    • 2000 – nominacja Najlepszy aktor drugoplanowy za Zakochanych
  • Feliks Warszawski:
    • 2007 – nominacja Najlepszy aktor pierwszoplanowy za Miłość na Krymie

.

Source and more information: http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Frycz

RETURN